నిర్భయత్వం- సనాతన ధర్మ సాధనకు అత్యవసరం

ఉపనిషత్తులు మరియు భగవద్గీత బోధించే గొప్ప సత్యమేమిటంటే, భయం అనేది కేవలం ఒక మానసిక భావోద్వేగం మాత్రమే కాదు; భేదభావం వల్ల కలిగే సహజ పరిణామం.

బృహదారణ్యక ఉపనిషత్తు (1.4.2) ఇలా ప్రకటిస్తుంది:

ద్వితీయాద్ వై భయం భవతి"ద్వైతభావం నుండే భయం పుడుతుంది."

అదే భావాన్ని తైత్తిరీయ ఉపనిషత్తు (2.7.1) మరింత స్పష్టంగా వివరిస్తుంది:

యదా హ్యేవ ఏష ఏతస్మిన్నుదరం అంతరం కురుతే, అథ తస్య భయం భవతి।"ఈ పరబ్రహ్మస్వరూపంలో ఎవరు కొంచెమైనా భేదాన్ని ఊహిస్తారో, వారికి భయం కలుగుతుంది."

అంటే, తాను పరమాత్మకు, జగత్తుకు, ఇతర జీవులకు వేరనే భావనే భయానికి మూలకారణం. ఈ భేదదృష్టి ఉన్నంతకాలం అసురక్షిత భావం, మమకారం, భయం తప్పవు.

ఈ సత్యాన్నే భగవాన్ శ్రీకృష్ణుడు ధ్యానయోగిని వర్ణిస్తూ ఇలా చెప్పాడు:

ప్రశాంతాత్మా విగతభీర్బ్రహ్మచారివ్రతే స్థితః ।

మనః సంయమ్య మచ్చిత్తో యుక్త ఆసీత మత్పరః ॥(భగవద్గీత 6.14)

"ప్రశాంతమైన అంతఃకరణం కలిగి, భయరహితుడై, బ్రహ్మచర్యవ్రతంలో స్థిరుడై, మనస్సును నిగ్రహించి, నాయందే చిత్తాన్ని నిలిపి, నన్నే పరమగతిగా భావిస్తూ యోగి స్థిరంగా ఉండాలి."

ఇక్కడ 'విగతభీః' (భయరహితుడు) అనేది బలవంతంగా సంపాదించవలసిన మానసిక స్థితి కాదు. అంతఃకరణ ప్రశాంతత, ఇంద్రియనిగ్రహం, మనోనిగ్రహం, భగవత్‌చింతన మరియు పరబ్రహ్మతో ఏకత్వానుభూతి కలిగినప్పుడు సహజంగా వికసించే స్థితి.

అందువల్ల శాస్త్రాల సందేశం స్పష్టమైనది:

• భేదభావం భయానికి కారణం.

• ఏకత్వానుభూతి నిర్భయత్వానికి కారణం.

• ద్వైతం కరిగిపోయిన చోట భయం ఉండదు;

• బ్రహ్మైక్యానుభూతి వికసించిన చోటే నిజమైన అభయం లభిస్తుంది.

ఇట్టి పూర్ణ నిర్భయత్వం మనం ప్రారంభదశలోనే పొందలేకపోయినా శ్రద్ధగా అభ్యసించు భక్తి-వైరాగ్య-తత్వవిచారణాదుల ద్వారా కొంతైనను భయరాహిత్యమును పొందగలము. సనాతన ధర్మ ఆచరణలో భయరాహిత్యం అత్యవసరం. నేను విశ్వసత్యమైన ఆత్మనని విస్మరించి మన చుట్టూ ఉన్న విషయములను సత్యమనే భ్రమలో ఉన్నంతకాలం భయం తప్పదు.

హిందూమిత్ర డా. మల్లాది శ్రీనివాస శాస్త్రి